W procesie konstruowania portfela emerytalnego, pierwszym krokiem jest precyzyjna definicja dostępnych instrumentów finansowych. Należy rozumieć, że każda klasa aktywów pełni inną funkcję w strukturze kapitałowej. Akcje (udziałowe papiery wartościowe) służą przede wszystkim generowaniu wzrostu wartości w długim terminie, podczas gdy obligacje (dłużne papiery wartościowe) mają za zadanie stabilizację portfela i dostarczanie regularnego dochodu odsetkowego.
Ważne jest, aby zwrócić uwagę na tzw. aktywa alternatywne, do których zaliczamy nieruchomości, surowce oraz metale szlachetne. Ich główną cechą jest niska korelacja z tradycyjnymi rynkami finansowymi, co pozwala na efektywną dywersyfikację. Przykładowo, w okresach wysokiej inflacji, nieruchomości i surowce często zachowują wartość lepiej niż instrumenty dłużne o stałym oprocentowaniu.
Z perspektywy dydaktycznej, proces alokacji dzielimy na strategiczny (SAA) oraz taktyczny (TAA). Strategic asset allocation określa docelowe wagi poszczególnych komponentów na podstawie profilu ryzyka inwestora, natomiast tactical asset allocation dopuszcza krótkoterminowe odchylenia w celu wykorzystania bieżących anomalii rynkowych.